SABAH Pogun Tokou

"Sabah Pogun Tokou" ka di iso hozou Kadazan di poguhu po.

Songkuo katapatan diti! Iti no pogun tokou, pogun Sabah ii pungaanan haid do North Borneo. Nung au zou kahasa, kivaa tuhun pinungaanan do Borneo. Tama - mohoing kusai bo - di iso tambahut dati ii.

Songkuo po tuhun mantad dahabus do moboos do dioho do pogun diti nga okonko dioho do tana diti. Kivaa di magampa do hobi hinaid dioho poingizon do doiti. Otopot ko' au' iti? Nga nunu ii noihaan tokou, nunu ii noihaan do tuhun suvai, nunu ii poinsuat, iti no pogun do Kadazan-Dusun. Dusun nopo nga ngaan pinomungaan do tuhun Tabai do tuhun mamasok id tana id koibutan do Pulou Borneo. Onuo no do magagampa Bolitis iti. Tonudo no dioho iti tu aiso suvai nimaan sukuo dioho nga tuhun do Tabai.

Ahaid no do kivaa pomolintaan do Tabai. Indama haid o moligai do Tabai di poguhu ih kozo. Noihaan do tuhun Tabai do kivaa tuhun id Koibutan Borneo ii pomumutanom ngaavi. Pungaanai no dioho o tuhun mamasok diti do "Dusun". Komozon nopo do 'dusun' nga kabun toi pomutanaman. Ngaan nopo do tuhun ii poingizon id 'dusun' (kabun) nga suvai. Okonko Dusun!

Na, okonko abaazatan tuhun Kadazan-Dusun do tinau do suvai. Nga ingkuo dii nung apahan dioho o tana diti? Ingkuo dii nung moboos zioho do okonko doun Kadazan-Dusun sanganu do pogun diti? Poimizo dii nangku o tuhun mamasok sandad pogun (indigenous people)? Kobosuanan nung momusoou zioho do ingkaa!

Ii Podii Kaaha'
Ii podii kaaha do tinau Kadazan-Dusun tu ouhan o vookon huguan dioho do monoimo do boos ii kaanu popibaagi dioho, mokinongou boos di mananom do pisuvazan om kababaazat id taatangah dioho om mamabak dioho. Nung kinongoon boos mantad di tangalaat o pomusaavan toi mantad di okikip o pomuandaman, zioho ii kikaandak do opibaagi tuhun Kadazan-Dusun, aiso kokoozo do Kadazan-Dusun nga doid pioduan om kababakan. Iisai dii kaanu kavasian mantad diti? Okonko Kadazan-Dusun! Ngaavi nga zioho ii kivaa niat toi tuddu do mongimpau, monguasa, om monoto do Kadazan-Dusun! Iti no ii gagut totopot ii mimpuupula do dumadi do tambahut do Kadazan-Dusun. Okonko sompi Kadazan-Dusun sondii migagut. Kada dodizo gagut toi sangod o tuhun sondii! Kodimpot doid koutuman!

Insavat No Mantad Piuvahan
Nung au kaanu tuhun Kadazan-Dusun do minsavat mantad do pisuvazan om kobohingkaangan ii mikot mamaagi dioho, tomoimo nopo do au kotopong, hobi po au kosoibau, do tinau suvai.

Songian do huguan ngaavi do Kadazan-Dusun minsavat mantad piuvahan dioho, oovit nogi ii tutumanud ngaavi dioho do mimang do ingkaa. Inupus do ningkokoton (kuasa) om ngaan au ii kopogovit doid piisaan do Kadazan-Dusun.

Songian do tonomon o pigagutan, mongomot do tongus tompoizuzuvon. Songian mananom do pilotian om kavasian, mongomot do piisaan. Au ih aanu popiiso tuhun nung akakat ginavo di huguan, popoopokito nindamaan, popokito do kuasa om ningkokoton takavas.

Tumudu Kumaa Tiinu
Songian do au ohiivan tiinu do Kadazan-Dusun, au nogi ohiivan papatantu do avasi koikoton do sinakagon do Kadazan-Dusun do tiinu. Kadazan-Dusun ii muupuobo po do baino kitonggungan do mongumohig do tiinu do sinakagon do Kadazan-Dusun. Zioho no ii popotuidong do tansa pongumohig do tiinu do tuhun Kadazan-Dusun, zioho no ii mamalantis do lahan tonudon do sinakagon Kadazan-Dusun, zioho no ii papatantu do kivaa do TIINU do Kadazan-Dusun om do kotihombus tinau Kadazan-Dusun do mogiigizon doid tana tungkus diti do sogiigizom kivaa do pogun diti.